Gutanga amafaranga yo gushyingura umukozi wapfuye akiri mu kazi ntabwo ari impuhwe umukoresha agirira umuryango w’uwo mukozi ahubwo abitegekwa n’amategeko.
Ingingo ya 2 y’Iteka rya minisitiri n° 009/19.20 ryo ku wa 17/03/2020 rigena amafaranga yo gushyingura n’ay’impozamarira ku mukozi itegeka ko iyo umukozi apfuye akiri mu mirimo, umukoresha we agenera umuryango we amafaranga yo kumushyingura angana nibura n’umushahara mbumbe we w’ukwezi yari agezeho. Icyakora, amafaranga yo gushyingura agenerwa umuryango w’umukozi wapfuye ntashobora kujya munsi y’amafaranga y’u Rwanda ibihumbi magana abiri (200.000 FRW).
Mu icukumbura ikinyamakuru pinrwanda.com gikora inkuru zibanda kuri mine na Kariyeri ndetse n’ubutabera cyakoze kuri zimwe mu mpanuka zabyaye ipfu zabereye mu birombe bitandukanye hirya no hino mu gihugu mu gihe cy’iminsi nibura 15 ishize, cyabonye ko sosiyete zicukura amabuye y’agaciro mu Rwanda ziri kurushaho gutera intambwe ishimishije mu kubahiriza amategeko azitegeka guha imiryango y’abapfa bakiri mu kazi, amafaranga yo gushyingura.
Iri cukumbura rigaragara ko sosiyete zicukura amabuye y’agaciro zagize ibyago mu Ugushyingo 2026 abakozi bagapfira mu kazi, zose zubahirije amategeko azitegeka gutanga amafanga yo gushyingura abakozi bazo. Zimwe muri zo ni COMAR; Big Mining Company Ltd ndetse na Calliane Mines.
Muri COMAR bigenda bite iyo bagize ibyago umukozi agapfira mu kazi?

Ku wa 14 ugushyingo 2026, umukozi witwa NKUNDIMANA Vedaste uri mu kigero cy’imyaka 29 y’amavuko yapfiriye mu mpanuka y’akazi k’iyi koperative yitwa COMAR icukura amabuye y’agaciro mu murenge wa Kabacuzi w’akarere ka Muhanga ndetse n’umurenge wa Kayumbu w’akarere ka Kamonyi.
Uriya mukozi utari wamara icyumweru muri iriya koperative, yapfuye ari kumwe n’abandi mu kazi ka Nyakabyizi ko gutunganya indani neza kugira ngo igire ibipimo byemewe.
Ngizwenayo Nahason akaba Umunyamabanga nshingwabikorwa wa COMAR yabwiye pinrwanda ko ikiguzi cyo gushyingura uriya mukozi witabye Imana cyose ari koperative yakishyuye .
Uretse Kugura isanduku, kwishyura amafaranga y’urugendo n’indi Mihango yo gushyingura koperative COMAR igena n’andi mafaranga ibihumbi 300 umuryango wagize ibyago.Ayo mafaranga ashobora no kurenga bitewe n’uko habonetse umusaruro muri iyo minsi
Ibikorwa byose koperative ikora mu gutabara cyangwa gushyingura abakozi bayo hari ubwo bibarirwa agaciro k’amafanga y’u Rwanda asaga Miliyoni.
Muri Big Mining Company Ltd ho bigenda bite?
Big Mining Company Ltd icukura amabuye y’agaciro mu murenge wa Byimana w’akarere ka Ruhango nayo ni urundi rugero rwiza rwa Kompanyi zubahiriza inshingano zo kwita ku bakozi neza kugeza no kuwagiriramo impanuka ibyara urupfu.
Ku wa 05 Ugushyingo 2026, iyi kompanyi yagize ibyago abakozi bayo babiri bapfira mu mpanuka y’akazi. Kompanyi yahaye imiryango yabo amafaranga yo kubashyingura aruta kure imishahara yabo.
Shumbusho Eugene uyobora Big Mining Company Ltd yabwiye pinrwanda.com ko imiryango ibiri ya bariya bakozi yagenewe amafaranga yo gushyingura angana na Miliyoni 1FRW kuri buri umwe.
Hejuru y’ibyo kandi Ikigega cy’abakozi ba Big Mining kigenera umuryango wagize ibyago, amafaranga angana na Miliyoni 3frw mu gihe utegereje ko uzahabwa impozamarira na sosiyete yishingiye impanuka za kompany ndetse na RSSB.
Shumbusho yagize ati: “ Amafaranga yo gushyingura buri mukozi kompany yatanze ni Miliyoni imwe, hari nandi Miliyoni eshatu dutanga nyuma yo gushyingura, umuryango umwe miliyoni eshatu wazishyikirijwe, undi haracyarimo ibibazo by’abazungura nibikemuka nabo tuzabasura tuyabashyikiriza tubafate mu mugongo”
Muri CALLIANE Mines ho bigenda bite?
CALLIANE Mines ni kompanyi icukura amabuye y’agaciro mu murenge wa Mageragere w’akarere ka Nyarugenge,Taliki 05 Ugushyingo 2026 ikinyamakuru pinrwanda.com cyahageze habaye ibyago bikomeye aho abantu 7 bahuye n’isanganya isoko y’amazi igahombokera mu indani bari barimo bacukuramo amabuye y’agaciro bagapfiramo.
Muri bariya bakozi hari harimo n’abashya batari bwahamare ukwezi bari baravuye mu kare ka Muhanga.
Ubwo habaga iiriya mpanuka, Umunyamategeko wa CALLIANE Mines, Me Bernard Nsanzima yabwiye itangazamakuru ko ibirebana n’imihango yo gushyingura bariya bakozi, "kompany niyo iri bwishyure ikiguzi cyabyo"
Nyuma, pinrwanda yabajije bamwe mu bagize imiryango y’abitabye Imana bahamya ko CALLIANE Mines ariyo yishyuye ikuguzi cyose cyo gushyingura.
Umwe mu babyeyi bo mu karere ka Muhanga ufite umuhungu wapfuye ari mukazi ka CALLIANE Mines yagize ati:" Kompanyi niyo yishyuye imodoka; igura isanduku ndetse idufasha no gukaraba, mbese ngereranyije uko yadufashishije guherekeza umwana wacu neza, byatwaye amafaranga atajya munsi ya Mililiyoni, ubu icyo dutegereje ni impozamarira zitangwa n’ubwishingizi niko batubwiye."

Uretse izo kompani zagize ibyago muri iyo minsi 15 ishize, Hari izindi nazo PIN Rwanda yabashije kugeramo mbere yaho, u zitanga amafaranga yo gushyingura abakozi bapfuye bakiri mu kazi atajya ajya munsi y'ateganwa n'amategeko. Ibi biragaragaza ko kompanyi zicukura amabuye y’agaciro ari izo kwigirwaho mu kubahiriza iteka rizitegeka gutanga ayo amafaranga yo gushyingura kuko hari zimwe muri kompanyi zikora ibindi zijya zishwana n’imiryango yababa bafite ababo bapfuye bakiri mu kazi bananiwe kumvikana ku wuri butange amafaranga yo gushyingura.





Ibitecyerezo (0)
Andika igitecyerezo cyawe hano hasi: