
Umushoramari mu by'amabuye y'agaciro witwa Nyabyenda Emmanuel ukurikiranweho ibirimo kwiba umutungo wa Leta ufite agaciro Karenga Miliyari 4Frw yabwiye urukiko rw’ibanze rwa Nyamabuye rwo mu karere ka Muhanga abinyujije mu banyamategeko be ko aramutse aburaniye mu ruhame byateza umutekano
Iyo nzitizi, Nyabyenda Emmanuel yayizamuye ubwo ubushinjacyaha bwamugezaga mu Rukiko rw'ibanze rwa Nyamabuye kuri uyu wa 29 Nzeri 2026 busaba ko afungwa iminsi 30 y’agateganyo kubera ibyaha bitandukanye bumukurikiranyeho n’ibindi bukirimo gukoraho iperereza.
Uyu mushoramari ukomeye mu by’amabuye y’agaciro, abamwunganira babwiye urukiko ko yifuza ko urubanza rwe rwashyirwa mu muhezo kuko aramutse aburaniye mu Ruhame byateza umutekano mucye ndetse bikagira n’ingaruka ku zindi manza ziri buze kuvugirwa mu Rukiko afite aho ahuriye nazo.
Ubushinjacyaha nyuma yo kumva ubusabe bwe bwabiye urukiko ko nta kibazo cy’umutekano mucye kiri mu byaha bumukurikiranyeho bityo bwo busaba ko aburanira mu ruhame.
Umwe mu bashinjacyaha babiri bamushinjaga yagize ati: “ Nta kibazo cy’umutekano dufite kandi uwo mutekano byabangamira ntabwo Nyabyenda ari we wo kubimenya kurenza ubushinjacyaha n’urukiko, keretse ari we uwubangamiye”
Umushinjacyaha nyuma yo gusobanura ibishingirwaho urubanza rushyirwa mu Muhezo, umucamanza yahise yanzura ko urubanza rubera mu Ruhame kuko nta mutekano bibangamiye cyangwa imico mbonezabupfura.
Ubushinjacyaha bwagaragaje ko Nyabyenda Emmanuel bumukurikiranyeho ibyaha bine bishingiye kukuba yarafashwe nyuma yo kumara imyaka ibiri acukuza amabuye ya Wolfram nta Ruhushya ahazwi nka Site ya Temba mu murenge wa Rugendabari w’akarere ka Muhanga. Ayo mabuye yatangiye kuyacukura kuva muri Kanama 2024.
Ibyo byaha birimo Gucukura amabuye y’agaciro nta Ruhushya; Gucuruza amabuye y’agaciro yacukuwe mu buryo bunyuranye n’amategeko ; Kunyereza imisoro no Kwiba.
Ubushinjacyaha busobanura imikorere y’icyaha cyo kwiba, buvuga ko Nyabyenda yibye umutungo wa Leta ugizwe n’amabuye y’agaciro nawe yiyemerera ko yacukuye angana na toni 26 za wolfram ayakuye mu butaka bwa leta atabiherwe uruhushya.
Ayo mabuye y’agaciro, ubushinjacyaha bwavuze ko afite agaciro ka Miliyari enye na Miliyoni Magana arindwi n’enye n’ibihumbi Magana atandatu (4, 704,600,000Frw).
Ubushinjacyaha bwavuze ko ibyo Nyabyenda Emmanuel yakoze ari ubugome kuko izo miliyari zakubaka ibigo nderabuzima abaturage bakabona uko bivuza, Ndetse zakoreshwa mu mishinga yo kuhira imyaka kugira ngo abaturage beze neza; izo miliyari kandi zakubaka amashuri menshi cyangwa imihanda.
Ikindi, ubushinjacyaha bwavuze ko hari amabuye y’agaciro yo mu bwoko bwa Wolfram anagana na Toni enye bwavanye kuri site ya Temba aho Nyabyenda yakoreraga ubucukuzi butemewe n’amategeko bwagiye gupimisha ngo burebe ubuziranenge bwayo bukaba bugitegereje ibisubizo.
Gusa hanze y’urukiko hari amakuru avuga ko abagenzacyaha ubwo bafatiraga ayo mabuye aho Nyabyenda acukuza bayahasize badashyizeho abarinzi bihariye nyuma Nyabyenda akohereza abantu batwara ayo mabuye ahubwo agahindukira agatundisha imyanda ivanzemo wolfram ncye kuburyo bazamarwa impungenge n’ibipimo bizahabwa ubushinjacyaha.

Nyabyenda yiregura asaba ko akurikiranwa adafunze we n’abanyamategeko batanze amakuru avuguruzanya. Yavuze ko Company ya Rugendabari Mining ayobora ariyo yacukuye ayo mabuye ndetse ifite uruhushya mugihe ubushincyaha bwo buvuga ko nta ruhushya ifite ndetse bufite kopi z’ibaruwa ya RMB isesa urwo ruhushya n’indi baruwa Nshya RIB yandikiwe n’umuyobizi wa RMB agaragaza ko iyo company nta ruhushya ifite ndetse nta n’ibyangombwa byo kujyana amabuye ku isoko igihabwa.
Abanyamategeko babiri ba Nyabyenda banyuzagamo bakavuga ko Company yacukuye kuri site ya Temba ari CEAVMC yarenze imbago ubundi bakongera bakavuga ngo ni Rugendabari Mining yabikoze kandi ifite uruhushya Bityo bagasaba ko ubushinjacyaha bwakurikirana izo Companies aho gukurikirana umuyobozi wazo Nyabyenda Emmanuel
Umwe muri bo yagize ati: “ ubu koko uyu musaza niwe wafashe ipiki acukura izo toni 26, murumva byashoboka”
Nyabyenda yabwiye urukiko ko atakoze icyaha cyo kwiba amabuye y’agaciro ahubwo yayavanaga i Muhanga akayageze i Kigali muri CEAVMC akayagurisha hanze y’igihugu binyuze mu nzira zizwi.
Yagize ati: “Haba harabayeho kwiba ayo mabuye mugihe company yange yaba yarageze mu nzira ikayafata ikayasohora mu gihugu mu nzira zitazwi,…………. tuzabaha done zigaragaza uko twexisipotinze(exporting) toni zigera muri za 200 ntabwo ari ziriya 26 zonyine”
Ubushinjacyaha bwagerageje Nyabyenda mu rukiko bumusaba ko urukiko rwamusaba gukagaragaza icyemeza ko RMB Yamuhaye ibyangombwa(Tags) bimwemerera kujyana amabuye y’agaciro ku isoko yacukuwe kuri site ya Temba kuva ku 01 Kanama 2026 ngo buhite busaba ko arekurwa agahita yitahira, Nyabyenda aho yari yicaye ahita azana amarira mu maso arihanagura ku mpamvu tutamenye niba ari’izuburwayi cyangwa se yabitewe no kubura icyo cyemezo.
Ubushinjacyaha bwavuze ko mwiperereza buri gukora ku buryo Nyabyenda yabonagamo Tags zimufasha kwiba leta amabuye y’agaciro, bushobora kuzamukurikiranaho n’icyaha cy’inyandiko zitavugisha ukuri gihanishwa igifungo kirenze imyaka itanu dore ko muri RIB yavuze ko yaguraga ibyangombwa bizwi nka Tags n’izindi companies akabishyira ku mabuye yacukuye muri site ya Temba kugira ngo abone uko ayajyana i Kigali muyindi kompany ye icuruza amabuye yitwa CEAVMC ariko yagera mu bushinjacyaha agahindura imvugo.
Ubushinjacyaha bushingiye ku mpamvu nyinshi zirimo kuba bwarafashe Nyabyenda Emmanuel nyuma yo kumushyiriraho urwandiko rumufata kugahato yaranze kubwitaba bwasabye urukiko gutegeko ko akurikiranwa afunze kugira ngo adatoroka . Uregwa we yavugaga ko atatoroka ahubwo kuba yarashyiriweho urwandiko rumufata ku gahato abibona nko kumuhohotera, Ntabwo yemera ko yigeze yanga kwitaba.
Urukiko rw’ibanze rwa Nyamabuye rwanzuye ko umwanzuro ku ifungwa n’ifungurwa ry’agateganyo rya Nyabyenda Emmanuel ruzawusomba Ku wa 06 Ukwakira 2026 saa cyenda.
Nyabyenda Emmanuel yafashwe ku wa 09 Nzeri 2026, ubu afungiye kuri Sitation ya RIB ya Nyamabuye iherereye mu karere ka Muhanga.
Ibitecyerezo (0)
Andika igitecyerezo cyawe hano hasi: